1.Genel Uygulama Önlemleri

2.Çocuk Tanımı

3.Genel İlkeler

4.Medeni Hak Ve Özgürlükler

5.Aile Ortamı Ve Alternatif Bakım

6.Çocukların Temel Sağlık Ve Refahı

7.Eğitim, Boş Zaman Ve Kültürel Etkinlikler

8.Özel Koruma Önlemleri

3. GENEL İLKELER

1.Ayırım Gözetmeme (Madde 2)

Anayasa’nın 10uncu Maddesinde eşitliğin devredilemez bir insan hakkı olduğu belirtilmektedir. Bu Maddeye göre, “Herkes dil,ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.”
Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.
Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun hareket etmek zorundadırlar.
Türk mevzuatı Anayasa’nın eşitlikçi felsefesi ile yönetilmektedir.
Medeni Kanun’un 8inci Maddesinde “Herkes medeni haklardan yararlanır ve bu nedenle herkes yasalara uygun olarak borç altına girme ve varlık edinme konusunda eşit haklara sahiptir” ifadesi yer almaktadır.
2828 Sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu’nun 4(d) Maddesinde “Sosyal hizmet temininde sınıf,ırk, din, mezhep veya bölge farkı dikkate alınmaz” ifadesine yer verilerek eşitlik ilkesi tekrarlanmaktadır.
Türkiye Kızılay Derneği Ana Sözleşmesi’nde eşitlik ilkesinin Kızılay’ın yol gösterici ilkelerinden biri olduğu belirtilmektedir. Ana sözleşme’nin 2(2)nci Maddesinde “…Kızılhaç felsefesinin temel dayanakları olan insancılık ve eşitlik ilkelerinin öğretilerine uygun hareket edecektir” ifadesi yer almaktadır.
Anayasa Medeni Kanun’da ve çocuklarla ilgili mevzuatta yer alan eşitlik ilkesini vurgulayarak ayırımcılığı yasaklamaktadır. Bu nedenle, ÇHS’de desteklenen ayırımcılığın yasaklanması ilkesi Türk kanunlarıyla da uyumludur.

2.Çocuğun Yüksek Menfaatleri (Madde 3)

Çocuğun yüksek menfaati Türk Anayasası’nın bazı hükümleri ile güvence altına alınmıştır.
Anayasa’nın 42(2)nci Maddesinde “Devlet çocukları korumak ve bunun için gerekli kurumları kurmak için uygun önlemleri alacaktır” ifadesi yer almaktadır.
42(7)nci Maddede “Devlet maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar” denilmektedir.
50(2)nci Maddede “Küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar” ifadesi yer almaktadır.
56(3)üncü Maddede “Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı yerinde olarak sürdürmesini sağlamak, işgücü ve malzeme açısından tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler” ifadesi yer almaktadır.
Çocukların temel çıkarları Anayasa’nın yanı sıra diğer bazı kanunlarda da dikkate alınmıştır: Medeni Kanun’un 273 ve daha sonraki Maddeleri; aynı Kanun’un 53, 54, 414, 415, 416, 423, 430, 435, 436, 445, 446, 473(I), 474, 476, 478, 545, 550 ve 574(2)nci Maddeleri; Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 12(2)nci Maddesi; Polis Vazife ve Selahiyet Kanunu’nun 11(b) ve 12(3)üncü Maddeleri; Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanunu’nun 1, 2(1), 4(2) ve 4(3)üncü Maddeleri.
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu’nun “Genelİlkeler” başlıklı bölümünde 4(c) Maddesinde “Sosyal hizmet programlarının uygulanmasında çocuklara, özürlülere ve korunmaya muhtaç kişilere öncelik tanınacaktır” ifadesi yer almaktadır. Kurumun görevlerinin ayrıntılı biçimde belirtildiği 9(b) Maddesi “Kurum yardıma ihtiyacı olan çocukları, özürlüleri ve yaşlıları bulmak, 3üncü Maddede tanımlanan sosyal hizmet tesislerini 4üncü Maddeye uygun olarak kurmak ve işletmek ve koruma altına alınan kişilerin rehabilitasyonunu sağlamakla sorumludur” ifadesine yer vererek çocukların başlıca menfaatlerinin dikkate alındığını teyid etmektedir. Kurumun “… çalışan anne babaların ve yurtdışında çalışanların çocuklarının bakımı için elinde bulunan olanaklar ölçüsünde tesis kuracağı” ifadesinin yer aldığı 9(c) Maddesinde de çocukların temel menfaatlerine değinilmektedir.

Çocuk Mahkemeleri Kanunu’nun 8inci Maddesinde çocuklar için uygulanacak önlemlerle ilgili olarak aşağıdaki hüküm yer almaktadır: “suçun işlendiği yerdeki mahkeme veya çocuğun menfaatleri açısından, çocuğun ailesinin veya çocuğun birlikte ikamet ettiği kişilerin bulunduğu yerdeki mahkeme tarafından 10uncu Maddede belirtilen önlemler alınır.”
Benzerşekilde, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu’nun 21 ve 22nci Maddeleri ile Çocuk Mahkemeleri Kanunu’nun 10uncu Maddesinde güvenliği tehlikede olan çocukları korumak için uygun tüm önlemlerin alınacağı belirtilmektedir.
Bu nedenle, Türk hukukunda çocukların menfaatlerine büyük önem verildiği ve korunmalarının genel ilke olarak benimsendiği söylenebilir. Türk mevzuatı ÇHS ile uyumludur.

3.Yaşama, Hayatta Kalma ve Gelişme Hakkı (Madde 6)

Anayasa’nın 17(1)inci Maddesi herkes yaşama, madde ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir ifadesine yer vermekte ve 19(1)inci Maddesi herkesin bireysel olarak özgürlük ve güvenlik hakkına sahip olduğunu tekrarlamaktadır. Bu ifade vatandaşların, yabancıların, çocukların ve yetişkinlerin yaşama haklarının aynı biçimde güvence altında olduğu anlamına gelmektedir.
Türk Ceza Kanunu’nun 453üncü Maddesi (kendi prestijini korumak için) evlilik dışı doğan çocuğunu öldüren annelerin dört ile sekiz yıl arasında hapis cezası ile cezalandırılmasını öngörmektedir. Bu Madde evlilik sonucunda veya evlilik dışında doğma arasında seçim yapabilecek konumda olmayan bebeklerin yaşama hakkını korumayı amaçlamaktadır. Ancak, bu Maddede öngörülen ceza yeterince caydırıcı değildir. Bu nedenle, ÇHS’nin 6ncı Maddesinde öngörülen amaç açısından cezanın artırılması uygun olacaktır.

4.Çocuğun Görüşünün Dikkate Alınması (Madde 12)

Anayasa’nın 25 ve 26ncı Maddeleri herkesin düşünce ve kanaat özgürlüğüne sahip olduğunu ifade etmektedir. Hiç kimse düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz veya düşünce ve kanaatleri nedeniyle kınanamaz ve suçlanamaz.
Türk Medeni Kanunu ailenin çocuğun görüşünü almasını bekler. Kanun’un 265inci Maddesi ana babaların çocuklarının mesleki eğitim almasını sağlamalarını ve çocuklarının gücünü, yeteneklerini ve tercihlerini mümkün olduğunca dikkate almalarını hükme bağlamıştır. 254üncü Maddede idrak gücüne sahip bir kişinin isteği dışında evlat edinilemeyeceği belirtilmektedir.
Çocuklar üzerinde vesayet ve kayyımlık haklarının kullanılması ile ilgili bazı durumlarda mahkemeler 148(1) ve 274(2)nci Maddeler kapsamında çok geniş takdir yetkisine sahiptir. Medeni Kanun yasanın mahkemenin takdir yetkisine bıraktığı konularda yargıcın eşitlik ve adalet ilkelerine göre karar vermesini öngörerek takdir yetkisini 4üncü Madde kapsamında düzenlemiştir. Bu hüküm yargıcın takdir yetkisini kullanırken çocukların görüşlerini almasına izin vermektedir